تبلیغات تبلیغات |
صدای سکوت
آوای موسیقی فیلم
|
|
|
ارائه شده در تاریخ 18 فروردین 88 توسط احمد رضا قنبری
| نظرات ()
طبقه بندی: عمومی، دنبالک ها: تاریخچه موسیقی متن فیلم – بخش سوم، تاریخچه موسیقی متن فیلم – بخش دوم، شاید بتوان نقطه عطف تاریخ سینما و تولد موسیقی فیلم را از یکدیگر جدا ندانست و این باز می گردد به تاریخ. روزی که آگوست و لوییلومییر[1] اولین نمایش عمومی خود را برگزار کردند.
برادران لومییر در سال 1895 عدهای را برای تماشای اولین نمایش خود به زیرزمین کافهای در پاریس دعوت کردند. به هنگام نمایش از یک پیانیست هم دعوت شده بود-این نوازنده کارش اجرای موسیقی پس زمینه برای فیلم بود. اما در واقع وظیفهی دیگری نیز بر عهده داشت و آن، پوشاندن سروصدای دستگاه نمایش بود.
 برادران لومییر در روزهای اولیهی تاریخ سینما تکنولوژی دستگاه سینماتوگراف و محل نمایش، آنقدر پیشرفته نبود که تمام حواس تماشگر را به فیلم جلب کند.حتی دستگاه نمایش در میان مردم و در همان سالن نمایش قرار میگرفت.تولد این هنر در دو قاره اروپا و آمریکا باعث شده بود تا سیر تحولات آن بسیار سریع باشد، وقتی گروههای اعزامی برادران لومییر به سراسر اروپا سفر میکردند همه چیز در اختیار آنها قرار میگرفت، سالنهای بزرگ، ارکستر و .... همین مسئله باعث شده بود که سینما در بین مردم جایگاه خاصی داشته باشد.
مردم تا آن زمان به سالنهای تئاتر و کنسرت عادت داشتند و هر یک از این مکانها قوانین خود را داشت. مردمی که برای اولین بار به دیدن سینماتوگراف میآمدند، در بیرون و داخل سالن در مورد آن صحبت میکردند. این گفتگوها حتی در زمان پخش فیلم ادامه پیدا میکرد. شروع همزمان موسیقی به نمایش فیلم کمک میکرد تا جمعیت رفتهرفته سکوت اختیار کنند و متوجه تصاویر روی پرده بشوند.
پس از استفادهی لومییرها از یک نوازنده در سالن نمایش این مساله بصورت یک قانون درآمد، اگر چه آنها نمیدانستند حضور موسیقی برای تکامل این پدیدهی جدید چقدر ارزشمند خواهد بود. با هجوم مشتاقان دیدار سینماتوگراف، دستاندرکاران سینما اقدام به نمایش فیلم در سالنهای بزرگتر کردند، تعداد نوازندگان بین سه نفر تا یک ارکستر متغییر بود. در بعضی سالنها نیز از دستگاه گرامافون استفاده میشد و پخش موسیقی ضیط شده کار نوازندگان را انجام میداد. اما تکنولوژی هنوز ضعیفتر از آن بود که بتواند مشکل حضور موسیقی و صدا را با یک دستگاه گرامافون حل کند.
ژوزف گرشنسون [2]مدیر واحد موسیقی استودیوهای یونیورسال [3]که شخصیت کاری خود را به عنوان یک نوازنده ویولون و همراهی کنندهی پیانو در سالن سینما آغاز کرد، در کتاب موسیقی فیلم از خاطرات خود چنین میگوید:
"یکی از اولین فیلمهایی که من با آن کار کردم بالها نام داشت. این فیلم بخشی از حاشیه صدا را که شامل افکت، شلیک گلوله و صدای هواپیما میشد روی یک صفحه گرامافون به همراه داشت، بندرت این صحفه همزمان با فیلم پخش میشد و این غیر عادی نبود اگر صدای شلیک گلوله به جای نبرد در صحنهی عاشقانه شنیده میشد. موسییقی هم همیشه کلاسیک با شخصیتی سمفونیک بود."
کار همراهی موسیقی با تصاویر روی پرده به اشکال مختلف با توجه به میزان تخصصی افراد تقاوت میکرد. هر چه نوازندگان مهارت بیشتری داشتند کارایی آنها در هماهنگی با تصاویر روی پرده بیشتر میشد. در همان کتاب موسیقی فیلم[4]، در بخش مربوط به سینمای صامت چنین آورده شده است: "دیوید راکسین[5] که در اواسط دههی چهل به یکی از آهنگسازان برجستهی دوران خود تبدیل شد، اولین بار با تماشای پدرش در حال رهبری ارکستر در سالن سینما، به این کار علاقمند شد. چوبدست رهبری او(پدرش) یک چراغ کوچک داشت و باطریش را همراه با یک باطری اضافی در جیبش میگذاشت. نوازندگان در آن سالن تاریک با تعقیب نور چوبدستی فرامین او را اجرا میکردند. آنها بایستی با توجه به اتفاقات روی پرده سینما، این آمادگی را برای رفتن از قطعهای به قطعه دیگر میداشتند."
"ارگانیستهای سالنهای نمایش بسیار ماهر بودند، انواع ملودیهای پاپ و کلاسیک را از حافظه اجرا میکردند. ویلیام.جی.بلانکارد[6]، پروفسور بازنشسته رشتهی موسیقی کالج پومونا[7]، شخصیت کاری خود را در کماپانی میدوست[8] به عنوان یک نوازندهی ارک همراهی کننده در فیلمهای صامت آغاز کرد. او آن دوران را یک تلاش موفق میداند، چرا که تمام رنگآمیزی ارکستر و صداسازی ادوات مختلف میتوانست در کنترل یک نفر باشد."
پدیدهی سینما و موسیقی همراهی کنندهی آن از دو بعد تکنولوژیک و هنری سیر تکاملی داشتند، مخترعان تلاش کردند تا کیفیت فنی دستگاه پخش و فیلمبرداری را بهبود بخشند و مهمتر از همه این که به نوعی صدا را وارد سینما کنند، و از طرف دیگر فیلمسازان سعی میکردند از این وسیله به عنوان یک ابزار بیانی استفاده کنند، وشاید اولین چیزی که به آن رسیدند قصهگویی یا بیان داستان بود. از طرف دیگر موسیقی هم باید در مقابل این پیشرفتها یارای مقاومت داشته باشد، چرا که در دوران سیمای صامت، موسیقی تلاش میکرد که جای احساسات یا حتی گفتگوها را بگیرد.
[1] Aguest and Louis Lumiere
[2] Joseph Gershenson
[3] Universal
[4] Evans, Mark. Soundtrack: The music of the Movies. Dacapo Press Inc.1979
[5] David Raksin
[6] William G. Blanchard
[7] Pomana
[8]
منبع: موسیقی فیلم، تالیف و ترجمه : شاهرخ خواجهنوری، محمد حسین تمجیدی  ** مدیر وبلاگ : احمد رضا قنبری ** فارغ التحصیل موسیقی جهانی دانشگاه هنر پست الکترونیک تماس با مدیر RSS ATOM | |
